Αν ξενυχτάτε με τον τρισχαριτωμένο, πολυλογά, χύμα Βρετανό σεφ Τζέιμι Ολιβερ προσπαθώντας να συγκρατήσετε τις εύκολες και λαχταριστές συνταγές του, μάλλον δεν είστε ο ιδανικός θεατής του ντοκιμαντέρ «El Bulli-Cooking in Progress» του Γκέρεον Βέτσελ (προβάλλεται απόψε στις 8 μ.μ., στο Γαλλικό Ινστιτούτο).

Αν αντίθετα βλέπετε με ανοιχτό στόμα την τηλεοπτική αλυσίδα των CSI, όπου αστυνομικοί λύνουν τα μυστήρια σε διαστημικά εργαστήρια χωρίς να λερώσουν τα χεράκια τους ή να καταναλώσουν φαιά ουσία, ε, τότε, τρέξτε. Ακόμα καλύτερα αν είστε αριστούχοι χημικοί.

Θέμα του ντοκιμαντέρ είναι η «μοριακή μαγειρική» του διάσημου Καταλανού σεφ Φεράν Αντριά. Θα χορτάσετε από μηχανήματα, κενά οξυγόνου, διοξείδια του αζώτου, φιαλίδια, λάπτοπ και αποστειρωμένες σακουλίτσες, σαν αυτές στις οποίες οι αστυνομικοί μαζεύουν τρίχες και αποτσίγαρα. Θα δείτε πώς μια ταπεινή πατάτα υποβάλλεται σε μαρτύρια και διασταυρώσεις μέχρι η γεύση της να προκαλέσει «σοκ». Θα μάθετε πώς ένα άστατο παγάκι, που πέφτει κατά λάθος σε μια σάλτσα, γεννάει νέα συνταγή. Και θα αναρωτηθείτε τι γεύση μπορεί να έχει το κοτσάνι που ο σεφ καταπίνει κατευθείαν από το γλαστράκι του.

Οσα κι αν ξέρετε για τον 49χρονο Αντριά και την, σύμφωνα με τους εχθρούς του, «αμφιλεγόμενη» ή «επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία» πρακτική του, η ταινία είναι μια αποκάλυψη. Θα του βγάλετε το καπέλο, ακόμα κι αν πλήξετε μέχρι θανάτου. Σε τελική ανάλυση το δεύτερο δεν αποκλείει το πρώτο. Δεν υπάρχουν πολλοί διάσημοι μάγειρες που να ψάχνουν το μενού τους σε αποστειρωμένα εργαστήρια, σαν να πρόκειται για το εμβόλιο κατά του AIDS, δηλώνοντας: «Σημασία έχει να είσαι πρωτοποριακός και δημιουργικός και όχι αν η γεύση του φαγητού αρέσει». Επιπλέον, ποιος άλλος κλείνει το εστιατόριό του επί έξι μήνες κάθε χρόνο για να το ρίξει στην έρευνα του επόμενου μενού; Αυτό ακριβώς το τελευταίο ήταν και ο λόγος που από όλους τους διάσημους σεφ ο Γκέρεον Βέτσελ διάλεξε να κάνει ταινία για τον Φεράν Αντριά.

Καλλιτέχνης

«Το βρήκαμε περίεργο και ενδιαφέρον», μας λέει ο παραγωγός του Ινγκο Φλίες, που θα παρουσιάσει απόψε το «Cooking in Progress» στο Γαλλικό Ινστιτούτο. «Θέλαμε να κάνουμε μια ταινία για έναν καλλιτέχνη και την τέχνη του, δηλαδή την αφοσίωσή του στη μαγειρική, την έρευνα και τη δοκιμή. Επιλέξαμε να τον δείξουμε μόνο ως μάγειρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μέσα από τη δουλειά του δεν εκφράζει και όλη την προσωπικότητά του».

Είναι αλήθεια ότι ο Φεράν Αντριά μιλάει ελάχιστα στην ταινία. Ο σκηνοθέτης παρακολουθεί από κοντά τα δύο στάδια της δουλειάς του. Τους έξι μήνες απομόνωση με τους συνεργάτες του στο εργαστήριο και τη μετάβαση τον Ιούνιο στο ειδυλλιακό, δίπλα στη θάλασσα «El Bulli», για να αρχίσει το μαγείρεμα, να στρωθούν τα τραπέζια και να καταφτάσουν οι πελάτες. Θα δοκιμάσουν ένα μενού από 30 τόσα καινούργια πιάτα. Μια σταλίτσα το καθένα. Κι εκεί που λες «να και κάτι χορταστικό», ο Αντριά σού παίρνει την μπουκιά από το στόμα. «Πολύ χοντρό είναι το σάντουιτς», λέει στο βοηθό του. «Ετσι το προτιμάει ο κόσμος», δικαιολογείται αυτός, αλλά βιάζεται να το επιστρέψει στην κουζίνα.

«Αποδόμηση»

Με λίγα λόγια, μπορείς να πας στο «El Bulli» για να απολαύσεις την «αποδόμηση» της μαγειρικής, όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος ο Φεράν Αντριά το επάγγελμά του, χωρίς να πάρεις ούτε δράμι. Δυστυχώς οι πελάτες του δεν ενδιαφέρουν καθόλου το σκηνοθέτη τού ντοκιμαντέρ. Ούτε ένα πλάνο από τη γεμάτη αίθουσα ούτε ένα απλό σχόλιό τους.

«Σκεφτήκαμε ότι το θέαμα ανθρώπων που τρώνε είναι περίεργο και καμιά φορά άσχημο», εξηγεί ο Ινγκο Φλίες. «Επίσης δεν θέλαμε να ανακατευθούμε με τους πελάτες, που πολλές φορές περιμένουν χρόνια για ένα ελεύθερο τραπέζι. Ετσι αποφασίσαμε να βάλουμε στη θέση τους τον ίδιο τον Φεράν. Αυτός τρώει τα φαγητά του. Και είναι πράγματι διασκεδαστικό να τον παρακολουθείς». Αλλωστε ο μέγας σεφ όταν είδε το «Cooking in Progress» το χαρακτήρισε «ταινία αναφοράς».

Είχαν, άραγε, έναν ιδιαίτερο θεατή στο μυαλό τους οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ; Ανταποκρίθηκαν στη μόδα της υψηλής γαστρονομίας; «Καθόλου. Από την αρχή θεωρούσαμε ότι θέμα μας ήταν η δημιουργικότητα και όχι η τροφή. Η πορεία της ταινίας μάς δικαιώνει. Εκτός από τους γκουρμέ, ενθουσιάζονται μαζί της αρχιτέκτονες, σχεδιαστές, ζωγράφοι και συνθέτες», λέει ο http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=330175Ινγκο Φλίες. Ο ίδιος, πάντως, θα έχει απόψε παρέα στην προβολή έναν Ελληνα σεφ, τον Χριστόφορο Πέσκια, που έχει συνεργαστεί με τον Φεράν Αντριά. Για την ιστορία, το «El Bulli» αμέσως μετά τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ έκλεισε για να ξανανοίξει το 2014.

info: διάρκεια 108 λεπτά. Η προβολή εντάσσεται στον κύκλο Cine Doc. Γαλλικό Ινστιτούτο: Σίνα 31. Είσοδος 6 ευρώ.

Πηγή: www.enet.gr