Στην Ισπανία, παράλληλα με το οικονομικό, εξελίσσεται και ένα πολιτικό θρίλερ, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται ο διάσημος δικαστής Μπαλτάσαρ Γκαρθόν.
Ο άνθρωπος που κατά καιρούς έχει βάλει στο στόχαστρό του από τον δικτάτορα της Χιλής Πινοτσέτ μέχρι τον Οσάμα Μπιν Λάντεν και την αυτονομιστική οργάνωση των Βάσκων ΕΤΑ, ενδέχεται να παυθεί σύντομα από τα καθήκοντά του επειδή υπέπεσε στο θανάσιμο, καθώς φαίνεται, «ατόπημα» να ερευνήσει τα εγκλήματα του φρανκισμού.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας αναμένεται να αποφανθεί αν θα διατάξει την επ' αόριστον απομάκρυνση του Γκαρθόν από την εισαγγελία με την κατηγορία της υπέρβασης καθήκοντος.
Η δικαστική περιπέτεια του εισαγγελέα χρονολογείται από πέρυσι, μετά τη μήνυση που κατέθεσε εναντίον του μια οργάνωση ακροδεξιών δικαστών με τη μάλλον ειρωνική επωνυμία «Καθαρά Χέρια». Ο Γκαρθόν, λίγο νωρίτερα, είχε υποχρεωθεί με εντολή του Ανώτατου Δικαστηρίου να εγκαταλείψει την έρευνά του για τις «εξαφανίσεις» χιλιάδων πολιτών κατά τον ισπανικό εμφύλιο και την πρώτη περίοδο της χούντας».
Η ανώτατη δικαστική αρχή της χώρας έκρινε ότι τα εγκλήματα εκείνης της περιόδου παρεγράφησαν βάσει της αμνηστείας του 1977, επομένως ο Γκαρθόν δρούσε εκτός δικαιοδοσίας. Φαίνεται όμως ότι για τους νοσταλγούς της χούντας δεν αρκούσε η παύση της έρευνας. Ο εισαγγελέας έπρεπε επιπλέον και να τιμωρηθεί.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, κόντρα σε κάθε προσδοκία, έκανε δεκτή την αγωγή της ακροδεξιάς οργάνωσης. Κι εκεί που η υπόθεση είχε χαθεί στον κυκεώνα της γραφειοκρατίας, πριν από δύο εβδομάδες, ο δικαστής Λουσιάνο Βαρέλα, αντί να τη στείλει στο αρχείο, έκρινε ότι ο Γκαρθόν έκανε κατάχρηση της εξουσίας του και πρέπει να παυθεί από τα καθήκοντά του, πράγμα που θα αποφασίσει η ολομέλεια του πειθαρχικού σώματος του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Οι περισσότεροι στην Ισπανία κάνουν λόγο για δίωξη με καθαρά πολιτικά κίνητρα, καθώς ο Γκαρθόν τόλμησε να ταράξει τη συλλογική αμνησία. Γύρω του, ωστόσο, έχει δημιουργηθεί ένα μεγάλο κύμα συμπαράστασης. Η διεθνής αμνηστεία και κορυφαίοι ξένοι δικαστές όπως η πρώην πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Γιουγκοσλαβία Κάρλα Ντελ Πόντε και ο Χιλιανός Χουάν Γκουσμάν, που επιχείρησε να δικάσει τον Πινοτσέτ στην πατρίδα του, τάσσονται υπέρ του Γκαρθόν.
Πολλοί ισπανοί διανοούμενοι υπέγραψαν κείμενο συμπαράστασης στο οποίο αναφέρουν ότι τυχόν καταδίκη του εισαγγελέα θα ισοδυναμεί με απόπειρα πραξικοπήματος, ανάλογη με εκείνη του 1981.
Παράλληλα, μια ομάδα προοδευτικών δικαστών επιχειρεί να φέρει την υπόθεση ενώπιον του ΟΗΕ. «Είναι σαν να διώκεται ένας δικαστής στη Γερμανία επειδή κάνει έρευνες για τους ναζί», λέει ο επικεφαλής τους, καθηγητής ποινικού δικαίου Ερνάν Ορμασάμπαλ. Θα ήταν μεγάλο πλήγμα για την ισπανική δημοκρατία αν έδινε το μήνυμα ότι, ακόμα και ύστερα από τόσα χρόνια, όποιος τα βάζει με τον Φράνκο έχει κακά ξεμπερδέματα...
Πηγή: Ελευθεροτυπία